Atatürk İlkeleri
Altı temel ilkeyi tanımları, hedefleri ve ilgili inkılaplarla birlikte kavrayın.
Konuya genel bakış
Atatürk ilkeleri, Cumhuriyet’in siyasi, toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşümüne yön veren bir bütündür. Sorular çoğunlukla bir düzenleme veya uygulamanın hangi ilkeyle daha doğrudan ilişkili olduğunu ölçer.
Önce bu çerçeveyi kurun
- Cumhuriyetçilik ve millî egemenlik; halkçılık ve eşitlik bağını kurun.
- Laikliği yalnız din–devlet ayrılığı değil hukuk ve eğitim düzeniyle birlikte değerlendirin.
- İnkılapçılığın yenilikleri koruma ve çağın gereklerine göre geliştirme yönünü unutmayın.
Siyasi ve toplumsal ilkeler
Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olmasını ve yöneticilerin seçimle belirlenmesini temel alır. Halkçılık kanun önünde eşitlik, ayrıcalıksız toplum ve sınıf çatışmasının reddi anlayışına dayanır.
Milliyetçilik ortak tarih, kültür ve ülkü birliğini esas alır; ırkçı değildir ve bağımsızlıkla yakından ilişkilidir. Laiklik devlet ve hukuk düzeninin akıl ve bilime dayanmasını, din ve vicdan özgürlüğünün güvence altında olmasını ifade eder.
Ekonomi ve dönüşüm anlayışı
Devletçilik, özel girişimi reddetmeden özellikle kalkınmanın hızlandırılması için devletin ekonomide düzenleyici ve yatırımcı rol üstlenmesidir. Türkiye’deki uygulama karma ekonomi niteliğindedir.
İnkılapçılık çağdaşlaşma yönünde yapılan yeniliklerin korunmasını ve değişen koşullara göre geliştirilmesini hedefler. Durağan değil sürekli yenilenmeye açık bir ilkedir.
İnkılaplarla ilişki kurma
Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanı doğrudan Cumhuriyetçilik; Medeni Kanun ve eğitim birliği laiklik ve halkçılık; ekonomik yatırımlar devletçilik ile ilişkilendirilebilir.
Bir inkılabın birden fazla ilkeye hizmet edebileceği unutulmamalıdır. Soruda ‘doğrudan’, ‘öncelikle’ veya ‘en çok’ ifadesi varsa düzenlemenin temel amacına bakılmalıdır.
KPSS’de dikkat etmeniz gerekenler
Tanım ezberlemek yerine her ilke için amaç–uygulama–sonuç üçlüsü kurun.
Bir uygulama birden fazla ilkeye uyuyorsa soru kökündeki ‘doğrudan’ vurgusunu izleyin.
Bütünleyici ilkeleri altı temel ilkenin yerine değil, onları tamamlayan kavramlar olarak öğrenin.
Kavramı uygulamada görün
Kanun önünde eşitlik ve hiçbir kişi ya da gruba ayrıcalık tanınmaması halkçılıkla ilişkilidir.
Özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devlet eliyle fabrika ve altyapı yatırımları yapılmasıdır.
Eğitimin ve hukukun dinî kurallardan bağımsız, akıl ve bilim temelinde düzenlenmesidir.
Özel girişimi ortadan kaldırmadan devletin ekonomik yatırımlar yapması hangi ilkeyle ilgilidir?
Cevabı göster
Devletçilik ilkesiyle ilgilidir. Türk devletçilik anlayışı özel girişimi koruyan karma ekonomi yaklaşımıdır.